Ruiken paarden jouw angst? Nieuw onderzoek!

Paarden voelen haarfijn aan hoe jij je voelt, wordt vaak gezegd. Maar kunnen ze je emoties ook letterlijk ruiken? Nieuw Frans onderzoek laat zien dat de geur van menselijke angst invloed heeft op het gedrag en de stressreactie van paarden. Dat is waardevolle kennis voor iedereen die met paarden werkt!

Onderzoek naar geur en emotie

Wetenschappers van het Franse onderzoeksinstituut INRAE en het IFCE onderzochten of paarden reageren op menselijke emotionele geuren. Het onderzoek verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS One. Waar geur bij dieren vaak wordt bestudeerd in de context van voortplanting of communicatie tussen soortgenoten, richtte dit team zich juist op communicatie tussen verschillende soorten: mens en paard.

De centrale vraag was duidelijk: nemen paarden menselijke emoties waar via geur, en verandert dat hun gedrag?

Zo werd de ‘geur van angst’ verzameld

Voor het onderzoek verzamelden de wetenschappers geurmonsters van 30 vrijwilligers. De deelnemers kregen wattenschijfjes onder hun oksels terwijl ze twintig minuten lang filmpjes bekeken die sterke emoties opriepen. Om angst op te wekken werd een fragment uit een horrorfilm getoond. Voor blijdschap zagen de deelnemers een montage van komische scènes en vrolijke fragmenten.

Het idee hierachter is dat ons lichaam bij verschillende emoties andere chemische stoffen afgeeft via zweet. Die geuren werden opgevangen in de wattenschijfjes en later gebruikt in de testen met paarden.

Hoe werden de paarden getest?

In totaal deden 43 paarden mee aan het onderzoek. Elk paard kreeg een wattenschijfje aangeboden met de geur van menselijke angst, de geur van menselijke blijdschap of een geurloos schijfje als controle.

Daarna volgden verschillende proeven. In twee tests draaide het om contact met een mens. In de eerste test werd het paard gepoetst door een onderzoeker. In de tweede test stond de onderzoeker in een afgebakende ruimte en werd gekeken of het paard uit zichzelf dichterbij kwam.

Daarnaast waren er twee zogenaamde angsttesten. In één test werd plotseling een paraplu geopend naast het paard. In een andere test werd een onbekend object in de buurt van het paard geplaatst. Tijdens al deze proeven maten de onderzoekers niet alleen het gedrag, maar ook de hartslag en het cortisolgehalte in speeksel. Cortisol is een hormoon dat stijgt bij stress.

Duidelijke reactie op angstgeur

De resultaten waren opvallend. Paarden die werden blootgesteld aan de geur van menselijke angst vertoonden meer angstgedrag dan paarden in de andere groepen. Bij het plots openen van de paraplu reageerden ze heftiger. Ook keken ze vaker en langer naar het onbekende object, wat wijst op verhoogde alertheid.

Hun hartslag lag hoger en tijdens de interactietesten zochten ze minder contact met de mens. Ze bleven vaker op afstand en hadden minder fysiek contact tijdens het poetsen.

Volgens de onderzoekers gaat het hier niet alleen om een simpele reactie op een onbekende geur. De uitkomsten wijzen op een vorm van emotionele besmetting: het paard neemt als het ware de angstige emotie over via chemische signalen.

Emotionele communicatie over soortgrenzen heen

Dat emoties via geur kunnen worden overgedragen tussen soortgenoten was al langer bekend. Bij honden is eerder aangetoond dat zij reageren op menselijke angstgeur. Dit onderzoek laat nu zien dat ook paarden gevoelig zijn voor zulke signalen.

Dat is bijzonder, omdat het gaat om communicatie over de grens van twee verschillende diersoorten heen. De studie geeft daarmee nieuwe inzichten in hoe domesticatie mogelijk heeft bijgedragen aan de gevoeligheid van dieren voor menselijke signalen.

Geur lijkt dus een grotere rol te spelen in de interactie tussen mens en paard dan we misschien dachten.

Wat betekent dit voor jou en je paard?

Voor jou als ruiter of verzorger onderstreept dit onderzoek hoe belangrijk je eigen gemoedstoestand is. Natuurlijk weten we al dat spanning via lichaamshouding, stem en beweging invloed heeft op je paard. Dit onderzoek suggereert dat daar mogelijk ook een geurcomponent bij komt kijken.

Dat betekent niet dat je nooit gespannen mag zijn. Wel kan het helpen om je bewust te zijn van je eigen emoties voordat je gaat rijden of een spannend moment ingaat, zoals een wedstrijd of een buitenrit. Rustig ademhalen, even stilstaan bij je eigen spanning en bewust ontspannen kan niet alleen voor jezelf prettig zijn, maar mogelijk ook voor je paard.

Het onderzoek laat vooral zien hoe verfijnd paarden signalen van mensen oppikken. Hoe beter jij leert omgaan met je eigen spanning, hoe duidelijker en rustiger je communicatie met je paard wordt.

Bron: INRAE https://www.inrae.fr/en/news/smell-fear-influences-horse-behaviour